उज्बेकिस्तानसँ भेटत यूरेनियम, चलत भारतक UPI, पीएम मोदीक यात्रामे 11 ऐतिहासिक समझौता, 5 पैघ घोषणा
नई । दिल्ली

भारत आ उज्बेकिस्तान अपन द्विपक्षीय संबंधकेँ एकटा नव ऊँचाइ दैत ‘व्यापक रणनीतिक साझेदारी’क स्तर धरि लऽ जेबाक निर्णय लेने अछि। प्रधानमंत्री नरेन्द्र मोदी आ उज्बेकिस्तानक राष्ट्रपति शौकत मिर्जियोयेवक बीच भेल वार्ताक बाद दुनू देशक बीच 11टा समझौता आ समझौता ज्ञापन (MoU) पर हस्ताक्षर भेल, जखनकि पाँचटा महत्वपूर्ण घोषण सेहो कएल गेल।
दुनू देश 2030 धरि द्विपक्षीय व्यापारकेँ 5 अरब डॉलर धरि पहुँचयबाक लक्ष्य निर्धारित कएने अछि। ऊर्जा आ रणनीतिक खनिजक क्षेत्रमे दीर्घकालिक सहयोग बढ़ेबाक दिशामे सेहो महत्वपूर्ण निर्णय लेल गेल अछि।
यूरेनियम आपूर्तिक लेल दीर्घकालिक व्यवस्था
भारत आ उज्बेकिस्तान यूरेनियमक आपूर्तिक लेल दीर्घकालिक व्यवस्था स्थापित करबाक प्रक्रिया शुरू करबाक सहमति देने अछि। भारत नागरिक उद्देश्यसँ परमाणु ऊर्जाक उत्पादन लेल उज्बेकिस्तानसँ यूरेनियम खरीदबाक दिशा मे आगाँ बढ़ि रहल अछि। ऊर्जा सुरक्षाक दृष्टिसँ एहि सहयोगकेँ महत्वपूर्ण मानल जा रहल अछि।
संगहि, महत्वपूर्ण खनिज संसाधन आ भूविज्ञानक क्षेत्रमे सहयोग लेल सेहो समझौता भेल अछि। ई भारतक रणनीतिक खनिजक बढ़ैत आवश्यकताकेँ पूरा करबाक दिशामे महत्वपूर्ण कदम मानल जा रहल अछि।
उज्बेकिस्तानमे चलत UPI
भारतक डिजिटल भुगतान प्रणाली UPI केँ उज्बेकिस्तानक UZQR सिस्टमसँ जोड़बाक दिशामे सेहो महत्वपूर्ण पहल भेल अछि। ई व्यवस्था लागू भेलाक बाद भारतीय UPI ऐपक माध्यमसँ उज्बेकिस्तानमे व्यापारीक UZQR कोड स्कैन कऽ भुगतान कएल जा सकत। एहिसँ दुनू देशक बीच डिजिटल कनेक्टिविटी आ व्यापारिक लेनदेनकेँ बढ़ावा भेटबाक उम्मीद अछि।
कतेको क्षेत्रमे भेल समझौता
दुनू देशक बीच 2026 सँ 2030 धरि सांस्कृतिक आदान-प्रदान कार्यक्रम, पर्यटन सहयोग, आयुर्वेद आ पारंपरिक चिकित्सा, पर्यावरण एवं जलवायु परिवर्तन, उच्च शिक्षा एवं वैज्ञानिक अनुसंधान तथा आर्थिक-वित्तीय संवाद सहित विभिन्न क्षेत्रमे समझौता भेल अछि।
भारतक राष्ट्रीय अभिलेखागार आ उजआर्काइवक बीच सहयोगक संगहि राजनयिक प्रशिक्षण लेल सुषमा स्वराज इंस्टीट्यूट आ उज्बेक डिप्लोमैटिक एकेडमीक बीच सहयोग पर सेहो सहमति बनल अछि।
बौद्ध विरासतक संरक्षण पर समझौता
उज्बेकिस्तानक तेरमेज स्थित फयाज तेपा आ कारा तेपा बौद्ध स्थल सभक संरक्षण एवं पुनर्स्थापनाक लेल Letter of Intent पर सहमति भेल अछि। एहि पहलकेँ भारत आ मध्य एशियाक बीच प्राचीन सभ्यतागत एवं ऐतिहासिक संबंधकेँ मजबूत करबाक महत्वपूर्ण प्रयास मानल जा रहल अछि।
अराल सागर लेल भारत देत 10 लाख डॉलर
भारत अराल सागर क्षेत्रमे वनीकरणक लेल 10 लाख डॉलरक सहायता देबाक घोषणा कएने अछि। एकर उद्देश्य पर्यावरण संरक्षण आ हरित क्षेत्रकेँ बढ़ावा दैत अछि।
हिंदीक अध्ययन लेल 100 छात्रवृत्ति
उज्बेकिस्तानमे हिंदीक अध्ययनकेँ प्रोत्साहित करबाक लेल 100 लाल बहादुर शास्त्री छात्रवृत्ति देबाक घोषणा कएल गेल अछि। ताशकंद स्टेट यूनिवर्सिटीमे ICCR संस्कृत चेयर स्थापित करबाक निर्णय सेहो भेल अछि।
गुजरात आ समरकंदक बीच साझेदारी
भारतक गुजरात आ उज्बेकिस्तानक समरकंद क्षेत्रक बीच पार्टनरशिप संबंध स्थापित करबाक समझौता पर सेहो हस्ताक्षर भेल अछि। एहिसँ दुनू क्षेत्रक बीच आर्थिक, सांस्कृतिक आ जन-जनक संपर्ककेँ बढ़ावा भेटबाक संभावना अछि।
कुल मिलाकऽ प्रधानमंत्री मोदीक उज्बेकिस्तान यात्रामे रणनीतिक साझेदारीक विस्तार, यूरेनियम एवं महत्वपूर्ण खनिजमे सहयोग तथा UPI–UZQR कनेक्टिविटी दुनू देशक संबंधक तीनटा प्रमुख उपलब्धि बनि कऽ सामने आएल अछि।
