उपलब्धि

विश्वक दोसर सबसँ पैघ मत्स्य उत्पादक देश बनल भारत, वैश्विक उत्पादनमे 8 प्रतिशतक योगदान

नई दिल्ली । समदिया

भारतक मत्स्य आ जलीय कृषि क्षेत्र देशक अर्थव्यवस्थाक महत्वपूर्ण स्तंभक रूपमे तेजीसँ उभरि रहल अछि। केंद्र सरकारक अनुसार भारत आब दुनिया भरिमे दोसर सबसँ पैघ माछ उत्पादक देश बनि गेल अछि आ वैश्विक मत्स्य उत्पादनमे भारतक हिस्सेदारी करीब 8 प्रतिशत अछि। जलीय कृषि उत्पादनमे सेहो भारत दोसर स्थान पर अछि, जखनिकि झींगा उत्पादन आ निर्यातमे भारत विश्वक अग्रणी देश सभमे शामिल अछि।

मत्स्य पालन, पशुपालन आ डेयरी मंत्रालयक अनुसार, देशमे करीब 3 करोड़ मछुआरा आ मत्स्य किसानक आजीविका एहि क्षेत्रसँ जुड़ल अछि। मत्स्य मूल्य-शृंखलाक विभिन्न चरणमे एहि क्षेत्रसँ पैघ पैमाना पर रोजगारक अवसर सेहो उपलब्ध भऽ रहल अछि।

सरकार बतौलक जे वर्ष 2015 सँ एखनि धरि मत्स्य क्षेत्रक सतत विकास आ आधुनिकीकरण लेल 39,272 करोड़ टाकाक संचयी निवेश कएल गेल अछि। ई निवेश ब्लू रिवोल्यूशन, फिशरीज एंड एक्वाकल्चर इंफ्रास्ट्रक्चर डेवलपमेंट फंड (FIDF), प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना (PMMSY) आ एकर उप-योजना प्रधानमंत्री मत्स्य किसान समृद्धि सह-योजना (PM-MKSSY)क माध्यमसँ कएल गेल अछि।

युवा आ उद्यमी किसानक भूमिका महत्वपूर्ण

मंत्रालयक अनुसार मत्स्य क्षेत्रक भविष्य युवा, मछुआरा आ माछ किसानक सक्रिय भागीदारी पर निर्भर करैत अछि। आब एहि क्षेत्रसँ जुड़ल लोक आधुनिक जलीय कृषि तकनीक, डिजिटल ट्रेसबिलिटी, कोल्ड-चेन प्रबंधन, वैल्यू एडिशन, ब्रांडिंग, मार्केटिंग आ निर्यात गतिविधिमे महत्वपूर्ण भूमिका निभा रहल छथि।

सरकारक मानब अछि जे युवा आ उद्यमशील किसानक बढ़ैत भागीदारी भारतक ब्लू इकोनॉमीकेँ नव गति देत आ मत्स्य क्षेत्रकेँ आर्थिक विकासक प्रमुख इंजनक रूपमे स्थापित करबामे मदद करत।

PM-MKSSY लेल 6 हजार करोड़क प्रावधान

केंद्रीय मंत्रिमंडल 8 फरवरी 2024 केँ प्रधानमंत्री मत्स्य किसान समृद्धि सह-योजना (PM-MKSSY) केँ मंजूरी देने छल। ई प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनाक अंतर्गत केंद्रीय क्षेत्रक उप-योजना अछि, जे वित्त वर्ष 2023-24 सँ 2026-27 धरि चारि वर्षक अवधि लेल लागू अछि।

योजनाक लेल 6,000 करोड़ टाकाक अनुमानित प्रावधान कएल गेल अछि आ एकरा देशक सभ राज्य आ केंद्रशासित प्रदेशमे लागू कएल जा रहल अछि। एकर उद्देश्य वित्तीय आ तकनीकी हस्तक्षेपक माध्यमसँ मत्स्य क्षेत्रक संरचनात्मक कमजोरी दूर करब आ दीर्घकालिक संस्थागत सुधारकेँ बढ़ावा देब अछि।

सरकारक अनुसार, योजना उत्पादकता बढ़ेबा, आधुनिक तकनीक अपनेबा, बाजार धरि पहुँच मजबूत करबा आ मत्स्य किसानक आयमे वृद्धि करबा पर केंद्रित अछि।

स्वतंत्रता दिवस समारोहक बाद मत्स्य पालन विभाग द्वारा PM-MKSSYक लाभार्थी आ हुनकर जीवनसाथी सभक संग विशेष संवाद कार्यक्रम सेहो आयोजित कएल गेल। एहि कार्यक्रमक उद्देश्य मत्स्य क्षेत्रमे हुनकर योगदानकेँ सम्मान देब आ सरकारी योजनासँ भेल लाभक प्रभावकेँ सामने आनब छल।

Spread the love